Nội dung dạy học Âm nhạc trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015

Đăng lúc: Thứ tư - 02/12/2015 22:00 - Người đăng bài viết: anhtuan
Nội dung dạy học Âm nhạc trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015

Nội dung dạy học Âm nhạc trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015

Nội dung là căn cứ để xác định Chuẩn kiến thức kĩ năng, phương pháp và phương tiện dạy học, yêu cầu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập.

Nội dung dạy học là thành phần không thể thiếu trong bất cứ chương trình giáo dục nào. Nội dung là căn cứ để xác định Chuẩn kiến thức kĩ năng, phương pháp và phương tiện dạy học, yêu cầu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập.

1. Đánh giá về nội dung dạy học Âm nhạc hiện nay

Nội dung

Ưu điểm

Hạn chế

Học hát

-Chương trình sắp xếp nội dung học hát từ lớp 1 đến lớp 9 là phù hợp.

-Học hát có 3 dạng bài (bài hát thiếu nhi, dân ca, nhạc nước ngoài) là phù hợp.

-Số lượng bài hát ở mỗi lớp là phù hợp.

Trong sách giáo khoa, một số bài hát chưa hay, ngoài ra một vài bài còn hơi khó học.

Phát triển khả năng âm nhạc

-Chương trình sắp xếp nội dung phát triển khả năng âm nhạc từ lớp 1 đến lớp 5 là phù hợp.

-Phát triển khả năng âm nhạc có những dạng bài như giới thiệu nhạc cụ, nghe nhạc, kể chuyện âm nhạc là phù hợp và cần thiết.

-Nội dung này nên đổi tên là Âm nhạc thường thức, bởi học hát, TĐN hoặc nhạc lí cũng góp phần Phát triển khả năng âm nhạc.

-Dạng bài một số kí hiệu ghi nhạc thông dụng trong nội dung phát triển khả năng âm nhạc nên chuyển sang phần Nhạc lí.

Tập đọc nhạc

-Chương trình sắp xếp nội dung TĐN từ lớp 4 đến lớp 9 là phù hợp.

-Số lượng bài TĐN ở mỗi lớp khoảng 8 bài là phù hợp.

-Việc qui định về loại nhịp, thang âm, tiết tấu, độ dài của các bài TĐN ở từng lớp là cần thiết và phù hợp.

-Tập đọc nhạc ở lớp 9, yêu cầu học 4 bài để giới thiệu 4 giọng : Son trưởng, Mi thứ, Pha trưởng, Rê thứ, là không hiệu quả. Việc dạy và học rất khó khăn. Chỉ nên đọc giọng Đô trưởng, hoặc La thứ ở tất cả các lớp.

 

Nhạc lí

-Nội dung Nhạc lí gồm 2 dạng bài là Các kí hiệu ghi nhạc thông dụng và Kiến thức nhạc lí khác là cần thiết và phù hợp.

 

-Nhạc lí cần dạy từ lớp 4 để HS có những hiểu biết cần thiết, hỗ trợ việc học TĐN. Ví dụ lớp 4 cần dạy về khuông nhạc, khóa Son, nốt nhạc, nhịp 2/4, nhịp 3/4, để HS vận dụng khi học hát và TĐN.

-Nên bổ sung một số nội dung như : đảo phách, nghịch phách.

Âm nhạc thường thức

-Nội dung Âm nhạc thường thức gồm các dạng bài Giới thiệu nhạc cụ, Giới thiệu các hình thức biểu diễn, Giới thiệu tác giả, tác phẩm Việt Nam và thế giới, Một số vấn đề của đời sống âm nhạc, là cần thiết và phù hợp.

-Âm nhạc thường thức cần phải liên kết, kết nối với Phát triển khả năng âm nhạc ở TH thành một nội dung.

-Nên bổ sung một số nội dung như : cấu trúc 1 đoạn, 2 đoạn, 3 đoạn, hình thức liên khúc, …

-Nên giới thiệu về các di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam được thế giới công nhận.

 

2. Nguyên tắc, tiêu chí xây dựng khung nội dung dạy học Âm nhạc

Nguyên tắc

Tiêu chí

Đảm bảo đặc trưng môn học

1. Nội dung phản ánh rõ nét đặc trưng môn Âm nhạc

2. Nội dung góp phần phát triển hài hòa đức, trí, thể, mỹ

3. Nội dung phổ biến và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

Đảm bảo mục tiêu giáo dục

4. Nội dung phải liên kết và thống nhất với mục tiêu giáo dục

5. Nội dung phải thiết thực, coi trọng việc học đi đôi với hành

6. Nội dung góp phần phát triển năng lực và phẩm chất HS

Đảm bảo tính khoa học

7. Nội dung đảm bảo sự cơ bản, tinh giản, chính xác, hiện đại, cập nhật

8. Nội dung được sắp xếp và phát triển hợp lí ở từng lớp

9. Mạch nội dung sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp, từ chi tiết đến tổng quát

Đảm bảo tính sư phạm

10. Nội dung thể hiện sự tích hợp, liên môn, phân hóa

11. Nội dung phù hợp giữa lí thuyết và thực hành

12. Nội dung hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới đánh giá kết quả học tập

Đảm bảo tính phát triển

13. Nội dung được kế thừa và phát triển từ CT-SGK đã có

14. Nội dung đảm bảo sự phát triển về chiều rộng

15. Nội dung đảm bảo tính cân đối

Đảm bảo tính khả thi

16. Nội dung phù hợp với thời lượng dạy học

17. Nội dung phải phù hợp với lứa tuổi và khả năng của HS

18. Nội dung phù hợp với cơ sở vật chất và các vùng miền

Đảm bảo tính bền vững của tri thức

19. Nội dung góp phần định hướng nghề nghiệp cho học sinh

20. Nội dung giúp học sinh phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời

21. Nội dung được vận dụng trong thực tiễn cuộc sống, đáp ứng yêu cầu của xã hội

 

Qui trình xây dựng khung nội dung dạy học Âm nhạc

Bước 1- Xác định mục tiêu giáo dục Âm nhạc

Bước 2- Xác định yêu cầu cần đạt (chuẩn kết quả học tập)

Bước 3- Lựa chọn những nội dung chủ yếu và cốt lõi dựa trên chương trình giáo dục Âm nhạc hiện hành và nội dung giáo dục của các nước

Bước 4- Xác định yêu cầu cần đạt và nội dung từng giai đoạn

Bước 5- Sắp xếp nội dung giáo dục Âm nhạc theo từng giai đoạn đảm bảo theo các nguyên tắc và tiêu chí đã xác định

Bước 6- Thử nghiệm một số nội dung mới

3. Đề xuất khung nội dung dạy học Âm nhạc trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015

Mục tiêu giáo dục Âm nhạc

Giáo dục Âm nhạc giúp học sinh được:

- TRẢI NGHIỆM trong môi trường âm nhạc, thông qua các hoạt động: ca hát, nghe nhạc, vận động, nhảy múa, chơi nhạc cụ, tập đọc nhạc, trình diễn, sáng tạo âm nhạc.

- KHÁM PHÁ sự đa dạng của thế giới âm nhạc, nhận thức về mối liên hệ giữa âm nhạc với văn hóa, lịch sử và các loại nghệ thuật, bảo vệ và phổ biến các giá trị âm nhạc truyền thống.

- THỂ HIỆN bản thân bằng âm nhạc, phát triển những năng lực về thực hành, cảm thụ, sáng tạo, góp phần phát triển năng khiếu âm nhạc. Thể hiện sự quan tâm và yêu thích âm nhạc.

- ỨNG DỤNG những kiến thức và kĩ năng âm nhạc vào đời sống hàng ngày. Tích cực tham gia các hoạt động âm nhạc.

Mối quan hệ giữa nội dung và các năng lực đặc thù của giáo dục Âm nhạc

Nội dung

 

-Mỗi nội dung môn Âm nhạc là môi trường, là bối cảnh để phát triển 5 năng lực.

-Nội dung cần đủ rộng và cân đối để HS có cơ hội phát triển năng lực khác nhau.

Năng lực

Học hát

Hoạt động âm nhạc

Thường thức âm nhạc

Hiểu biết âm nhạc

Lí thuyết âm nhạc

Cảm thụ âm nhạc

Tập đọc nhạc

Sáng tạo âm nhạc

Nhạc cụ

Ứng dụng âm nhạc

 

Nội dung Âm nhạc giai đoạn giáo dục cơ bản

TT

Mạch

nội dung

Dạng bài

Lớp

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

Học hát

Bài hát thiếu nhi

2

Dân ca Việt Nam

3

Bài hát nước ngoài

4

Thường

thức âm nhạc

Kể chuyện âm nhạc

 

 

 

 

5

Giới thiệu nhạc cụ

6

Nghe nhạc

7

Đời sống âm nhạc

8

Hình thức và thể loại

9

Danh nhân âm nhạc

 

 

 

10

Lí thuyết

âm nhạc

Kí hiệu âm nhạc

 

 

 

 

 

11

Các loại nhịp thông dụng

 

 

 

 

 

12

Lí thuyết âm nhạc cơ bản

 

 

 

13

Tập đọc

nhạc

Giọng Đô trưởng

 

 

 

14

Giọng La thứ

 

 

 

 

 

 

15

Tập đọc nhạc dịch giọng

 

 

 

 

 

 

 

16

Nhạc cụ

Nhịp điệu

17

Giai điệu

 

 

 

18

Hòa âm

 

 

 

 

 

 

Nội dung dạy học Âm nhạc ở tiểu học và THCS

Nội dung

Tiểu học

Lớp 1, 2, 3

Lớp 4, 5

Học hát

Mỗi học kì, HS học 6-7 bài hát, trong đó có 1 bài dân ca, 1 bài hát nước ngoài, và các bài hát thiếu nhi. Các bài hát cần ngắn gọn, có nội dung và tính chất âm nhạc phù hợp với tuổi thiếu nhi, có từ 1-2 lời ca, âm vực trong phạm vi quãng 8 hoặc quãng 9, có cấu trúc cân đối, để HS dễ hát, dễ thuộc.

Mỗi học kì, HS học 5-6 bài hát, trong đó có 1 bài dân ca, 1 bài hát nước ngoài, và các bài hát thiếu nhi. Các bài hát có nội dung và tính chất âm nhạc phù hợp với tuổi thiếu nhi, âm vực trong phạm vi quãng 10 hoặc quãng 11, có cấu trúc cân đối, để HS dễ hát, dễ thuộc.

Thường thức âm nhạc

-Mỗi học kì, HS nghe 1 câu chuyện âm nhạc, nghe 3-4 bản nhạc là ca khúc thiếu nhi, dân ca hoặc nhạc không lời.

-Mỗi lớp, HS tìm hiểu về một số nhạc cụ dân tộc hoặc các nhạc cụ phổ biến khác.

-Mỗi học kì, HS nghe 1 câu chuyện âm nhạc, nghe 3-4 bản nhạc là ca khúc thiếu nhi, dân ca hoặc nhạc không lời.

-Mỗi lớp, HS tìm hiểu về một số nhạc cụ dân tộc hoặc các loại nhạc cụ khác.

-HS tìm hiểu về hình thức 1, 2 đoạn đơn

Lí thuyết âm nhạc

 

-HS tìm hiểu về khuông nhạc, khóa nhạc, tên nốt nhạc (Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si), hình nốt nhạc (nốt tròn, nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn), cường độ, âm sắc và tiết tấu trong âm nhạc, để ứng dụng khi học hát, tập đọc nhạc, chơi nhạc cụ.

-HS tìm hiểu về các loại nhịp 2/4, 3/4, 4/4.

Tập đọc nhạc

(TĐN)

 

Mỗi học kì, HS học 4-5 bài TĐN viết ở giọng Đô trưởng, nhịp 2/4, 3/4 hoặc 4/4, chưa dùng nhịp lấy đà. Về trường độ, bài TĐN có tiết tấu đơn giản, dễ đọc, chủ yếu dùng hình nốt trắng, nốt đen nốt móc đơn, chưa dùng nốt móc kép, chưa dùng trường độ có chấm dôi hoặc đảo phách. Về cao độ, âm vực bài TĐN trong phạm vi quãng 8 hoặc quãng 9.

Nhạc cụ

-Lớp 1, 2, HS độc tấu và hòa tấu nhạc cụ gõ.

-HS sử dụng nhạc cụ gõ để gõ đệm cho bài hát, bài TĐN.

-Lớp 3, HS sử dụng nhạc cụ cơ thể (vỗ tay, búng tay, dậm chân, ...).

-HS độc tấu và hòa tấu nhạc cụ gõ.

-HS sử dụng nhạc cụ gõ để gõ đệm cho bài hát, bài TĐN.

-HS sử dụng sáo recorder hoặc kèn melodion để chơi những nét nhạc, những hợp âm đơn giản.

 

Nội dung

Trung học cơ sở

(Lớp 6, 7, 8, 9)

Học hát

Mỗi học kì, HS học 4-5 bài hát, trong đó có 1 bài dân ca, 1 bài hát nước ngoài, và các bài hát thiếu niên. Các bài hát có nội dung và tính chất âm nhạc phù hợp với tuổi thiếu niên, âm vực trong phạm vi quãng 11.

Thường thức âm nhạc

-Mỗi học kì, HS tìm hiểu về một vài nhạc sĩ tiêu biểu của Việt Nam và thế giới.

-Mỗi lớp, HS tìm hiểu về một số nhạc cụ dân tộc hoặc các loại nhạc cụ khác.

-HS tìm hiểu về hình thức và thể loại âm nhạc, những vấn đề của đời sống âm nhạc, những di sản văn hóa tại Việt Nam được thế giới công nhận, ...

-HS tìm hiểu về hình thức 3 đoạn đơn và một số hình thức, thể loại âm nhạc khác.

Lí thuyết âm nhạc

-HS tìm hiểu về các loại nhịp 2/2, 3/8, 6/8.

-Tìm hiểu về đảo phách, quãng, điệu thức, giọng trưởng, giọng thứ, hợp âm, dịch giọng, ... để hiểu và ứng dụng vào các bài hát, bài TĐN, bài tập nhạc cụ.

Tập đọc nhạc

(TĐN)

Mỗi học kì, HS học 4-5 bài TĐN viết ở giọng Đô trưởng (lớp 6, 7, 8, 9) hoặc La thứ (lớp 7, 8, 9), các bài TĐN viết ở các loại nhịp khác nhau và có thể dùng nhịp lấy đà. Về cao độ, âm vực bài TĐN trong phạm vi quãng 11.

Nhạc cụ

-HS độc tấu và hòa tấu nhạc cụ gõ.

-HS sử dụng nhạc cụ gõ để gõ đệm cho bài hát, bài TĐN.

-HS sử dụng sáo recorder hoặc kèn melodion để chơi những bản nhạc ngắn, những hợp âm đơn giản.

 

Nội dung Âm nhạc giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp

Chuyên đề âm nhạc

Trung học phổ thông

(Lớp 10, 11, 12)

Bài hát tuổi thanh niên (15 tiết)

-Nội dung: HS học 10-12 bài hát phù hợp với tuổi thanh niên. Các bài hát có nội dung phong phú, có giá trị nghệ thuật cao. Cần phối bè cho các bài hát để giúp HS nâng cao kĩ thuật hát bè và năng lực cảm thụ âm nhạc.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Dân ca Việt Nam (15 tiết)

-Nội dung: HS học 8-10 bài dân ca tiêu biểu cho các vùng miền của đất nước. Các bài dân ca có nội dung phong phú, có giá trị nghệ thuật cao.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Bài hát nước ngoài (15 tiết)

-Nội dung: HS học 8-10 bài hát nước ngoài, trong đó có những bài hát của châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Phi. Các bài hát có nội dung phong phú, có giá trị nghệ thuật cao.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Hòa tấu  nhạc cụ (15 tiết)

-Nội dung: HS luyện tập hòa tấu giữa các loại nhạc cụ gõ và nhạc cụ giai điệu (recorder, ghi-ta, trumpet, keyboard, ...), hoặc dùng nhạc cụ đệm cho ca khúc. Hình thức tổ chức có thể là những ban nhạc học sinh.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: HS biết chơi một loại nhạc cụ hoặc có giọng hát tốt.

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 10 đến 20 HS

Thực hành phần mềm âm nhạc (15 tiết)

-Nội dung: HS thực hành trên máy tính, sử dụng phần mềm Encore hoặc Finale để chép ca khúc, hợp xướng, tổng phổ âm nhạc.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: HS đã học tin học cơ bản

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Sáng tạo âm nhạc (15 tiết)

-Nội dung: HS tìm hiểu về ca khúc phổ thơ ở Việt Nam, thực hành sáng tác phổ nhạc cho một số đoạn thơ, bài thơ.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 30% - thực hành: 70%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Kĩ năng biểu diễn âm nhạc (15 tiết)

-Nội dung: HS tìm hiểu và thực hành các kĩ năng biểu diễn âm nhạc (đơn ca, song ca, tốp ca, độc tấu, hòa tấu nhạc cụ, ...).

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 30% - thực hành: 70%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 20 đến 40 HS

Hợp xướng (15 tiết)

-Nội dung: HS hát bài hợp xướng ngắn gọn có 2-4 bè.

-Tỉ lệ giữa lí thuyết và thực hành: lí thuyết: 20% - thực hành: 80%

-Điều kiện tiên quyết: không

-Số lượng học sinh trong một lớp: từ 40 đến 200 HS

 

 

Từ khóa:

n/a

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
Rss Feed



Ảnh đẹp

video



Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 26
  • Hôm nay: 595
  • Tháng hiện tại: 12210
  • Tổng lượt truy cập: 2428375

Chuyên Mục

Sở hữu và quản lý Website: Lê Anh Tuấn (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam - Bộ Giáo dục và Đào tạo)