Biên soạn chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Đăng lúc: Thứ tư - 15/10/2014 15:00 - Người đăng bài viết: anhtuan
Biên soạn chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Biên soạn chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp, liên môn, đồng thời xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực…

1. Căn cứ thực hiện việc biên soạn chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Theo công văn 4099 của Bộ GD&ĐT, kí ngày 5-8-2014, về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Giáo dục trung học năm 2014-2015, thực hiện kế hoạch giáo dục, mục 1.2: “Các sở/ phòng GDĐT chỉ đạo và hướng dẫn các trường tạo điều kiện cho các tổ/ nhóm chuyên môn, giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp, liên môn, đồng thời xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực… Kế hoạch dạy học của tổ/ nhóm chuyên môn, giáo viên phải được lãnh đạo nhà trường phê duyệt trước khi thực hiện và là căn cứ để thanh tra, kiểm tra”; mục 1.3: “Trên cơ sở kế hoạch giáo dục đã được phê duyệt, tổ/ nhóm chuyên môn, giáo viên có thể thiết kế tiến trình dạy học cụ thể cho mỗi chủ đề mà không nhất thiết phải theo bài/ tiết trong sách giáo khoa. Mỗi chủ đề có thể được thực hiện ở nhiều tiết học, mỗi tiết có thể chỉ thực hiện một hoặc một số bước trong tiến trình sư phạm của bài học”.

2. Những phương án biên soạn chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Trong mỗi chủ đề dạy học, thành phần không thể thiếu đó là nội dung học tập, ngoài ra chủ để có thể kết hợp trình bày cả phần phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.

Với môn Âm nhạc ở THCS, có những phương án biên soạn chủ đề sau:

Phương

án

Nội dung

Phương pháp

dạy học

Kiểm tra

đánh giá

1

Sử dụng nội dung trong từng bài (3 tiết) của SGK Âm nhạc, đặt tên chủ đề theo nội dung của bài hát. Ví dụ bài 1, lớp 6: chủ đề Hòa bình.

 

 

2

Sử dụng nội dung trong từng bài (3 tiết) của SGK Âm nhạc, đặt tên chủ đề theo nội dung của bài hát và điều chỉnh chút ít nội dung. Ví dụ với chủ đề Hòa bình, HS nghe thêm 1 vài bài hát về hòa bình: Tiếng hát bạn bè mình, Em yêu hòa bình, Em như chim câu trắng, …

 

 

3

Sử dụng nội dung trong SGK Âm nhạc của từng lớp, sắp xếp lại nội dung theo chủ đề. Ví dụ chủ đề Hành khúc (lớp 7), có thể dùng nội dung: Học hát- Chúng em cần hòa bình (tiết 8); TĐN bài số 1- Ca ngợi Tổ quốc (tiết 2); Âm nhạc thường thức- Nhạc sĩ đỗ Nhuận và bài hát Hành quân xa (tiết 10).

 

 

4

Sử dụng nội dung trong SGK Âm nhạc của các lớp, sắp xếp lại nội dung theo chủ đề. Ví dụ chủ đề Âm vang Tây Nguyên, có thể dùng bài hát ở lớp 7- Đi cắt lúa, bài TĐN ở lớp 7- Xuân về trên bản, bài Âm nhạc thường thức ở lớp 8- giới thiệu 3 nhạc cụ ở Tây Nguyên (cồng chiêng, đàn t’rưng, đàn đá).

 

 

5

Sử dụng nội trong SGK Âm nhạc và nội dung của những môn học khác. Ví dụ chủ đề Nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc, có thể dùng nội dung các môn Âm nhạc, Lịch sử, Địa lí, Mĩ thuật, Ngữ văn, …

 

 

 

3. Minh họa một vài chủ đề dạy học môn Âm nhạc ở THCS

Trong khuôn khổ bài viết, xin giới thiệu 2 chủ đề dạy học môn âm nhạc ở THCS: chủ đề 1 được biên soạn theo mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN) với 5 hoạt động dạy học: khởi động, hình thành kiến thức mới, thực hành, ứng dụng, bổ sung; chủ đề 2 được biên soạn theo xu hướng tích hợp liên môn, giữa Âm nhạc, Lịch sử, Địa lí, Mĩ thuật, Ngữ văn, …

Chủ đề 1- Mái trường (Âm nhạc 6)

Mái trường

(3 tiết)

I. MỤC TIÊU

- HS hát đúng giai điệu, lời ca bài Hành khúc tới trường, tập hát kết hợp gõ đệm, vận động theo nhạc, đánh nhịp. Tập hát theo cách hát đuổi, tập trình bày bài hát theo hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, ...

- Giáo dục HS biết yêu những ngày đi học.

- Đọc đúng tên nốt nhạc và giai điệu bài TĐN số 4, tập đọc kết hợp gõ đệm, đánh nhịp, ...

- Nêu được những đóng góp tiêu biểu của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, nêu cảm nhận về bài hát Lên đàng.

- Hiểu biết sơ lược về dân ca, nêu những nét đặc trưng của dân ca Việt Nam.

II. NỘI DUNG

- Học hát: Bài Hành khúc tới trường

- Tập đọc nhạc: TĐN số 4

- Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và bài hát Lên đàng

- Ôn tập bài hát: Hành khúc tới trường

- Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 4

- Âm nhạc thường thức: Sơ lược về dân ca Việt Nam

III. CHUẨN BỊ

- Chuẩn bị của GV:

+ Nhạc cụ quen dùng.

+ Đệm đàn bài Hành khúc tới trường và bài TĐN số 4.

+ Hát thuộc lời, đúng giai điệu bài Hành khúc tới trường.

+ Nhạc cụ gõ: thanh phách, song loan, trống con…

+ Tranh ảnh minh họa cho bài hát.

+ Một số hình ảnh về nước Pháp.

+ Tranh ảnh minh họa về nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.

+ Bản đồ Việt Nam giới thiệu về các vùng miền dân ca.

+ Máy nghe và băng, đĩa nhạc, trích đoạn một số làn điệu dân ca.

- Chuẩn bị của HS:

+ Sách Âm nhạc 6, vở ghi bài.

+ Nhạc cụ gõ: thanh phách, song loan, trống con…

IV. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG

Tiết 1

Học hát: Bài Hành khúc tới trường

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động chung cả lớp

- HS lắng nghe giai điệu và nhận biết tên của một vài bài hát nước ngoài: Con chim non, Chú chim nhỏ dễ thương ...

- HS xem một số hình ảnh về nước Pháp.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động chung cả lớp

- HS nghe bài hát Hành khúc tới trường (xem video hoặc GV trình bày), nêu những hình ảnh mà em thấy yêu thích.

Hoạt động cá nhân

- HS tìm thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi:

+ Bài hát viết ở loại nhịp gì?

+ Tính chất của bài hành khúc?

+ Nội dung (hoặc chủ đề) bài hát nói về điều gì?

+ Chia các câu hát?

Bài hát có 1 lời, được chia thành 6 câu hát:

Mặt trời lấp ló đằng chân trời xa.

Rộn ràng chân bước đều theo tiếng ca.

Non sông ta bao la mến yêu sao đất quê hương.

Vui như chim reo ca tiếng hát em dưới mái trường.

La la la la la la la la la.

La la la la la la la la la.

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động chung cả lớp

- HS nghe GV đàn, khởi động giọng hát:

(…)

- Tập hát từng câu

+ Tập hát câu thứ nhất: HS lắng nghe GV đàn giai điệu hoặc hát mẫu, tập hát vài lần hoà cùng với tiếng đàn. GV chỉ định một vài HS hát lại câu 1, hướng dẫn các em sửa chỗ còn sai.

+ Tập hát câu thứ hai tương tự câu thứ nhất.

+ Hát nối tiếp câu thứ nhất với câu thứ hai. GV chỉ định cá nhân, cặp đôi, nhóm, tổ, HS nam hoặc nữ trình bày lại.

+ Tập những câu hát tiếp theo tương tự.

Hoạt động nhóm

- Tập hát cả bài

+ HS tự luyện tập bài hát.

+ GV giúp HS sửa chỗ hát sai.

+ GV hướng dẫn HS thể hiện sắc thái và tình cảm của bài hát.

+ Một vài nhóm trình bày kết quả trước lớp. Các nhóm khác tham gia nhận xét, đánh giá. GV bổ sung, động viên, khen ngợi hoặc đưa ra kết luận.

Hoạt động chung cả lớp

- Củng cố bài hát

+ Tập hát đối đáp và hòa giọng:

Người hát

Câu hát

HS nữ

Mặt trời lấp ló đằng chân trời xa

HS nam

Rộn ràng chân bước đều theo tiếng ca

HS nữ

Non sông ta bao la mến yêu sao đất quê hương

HS nam

Vui như chim reo ca tiếng hát em dưới mái trường

Cả lớp

La la la la la la la la la.

 

+ Tập hát nối tiếp và hòa giọng:

Người hát

Câu hát

Nhóm 1

Mặt trời lấp ló đằng chân trời xa

Nhóm 2

Rộn ràng chân bước đều theo tiếng ca

Nhóm 3

Non sông ta bao la mến yêu sao đất quê hương

Nhóm 4

Vui như chim reo ca tiếng hát em dưới mái trường

Cả lớp

La la la la la la la la la.

 

+ Tập hát đuổi theo 2 nhóm: nhóm 2 hát sau nhóm 1 bốn nhịp.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động nhóm

- HS học thuộc bài hát để hát trong các hoạt động ở trường, lớp.

- Hoạt động ứng dụng trong lớp, các nhóm HS chọn 1 trong 3 hoạt động ứng dụng sau:

+ Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp gõ đệm: Hát kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo phách, thể hiện rõ phách mạnh và phách nhẹ; Hát kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo nhịp.

+ Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp đánh nhịp 2/4.

+ Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp vận động theo nhạc: Tìm động tác vận động phù hợp với từng câu hát; Tập hát kết hợp vận động theo nhạc.

Hoạt động với cộng đồng

- Hoạt động ứng dụng ngoài lớp: HS hát bài Hành khúc tới trường trong các sinh hoạt của lớp, của trường và sinh hoạt văn hóa tại cộng đồng.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động nhóm

Các nhóm HS chọn 1 trong 3 hoạt động mở rộng sau:

- Kể tên một vài bài hát nước ngoài đã học?

- Vẽ bức tranh minh họa cho bài hát.

- Đặt lời mới cho 1-2 câu trong bài Hành khúc tới trường theo chủ đề tự chọn.

 

Tiết 2

- Tập đọc nhạc: TĐN số 4

- Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và bài hát Lên đàng

1. Tập đọc nhạc: TĐN số 4

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động chung cả lớp

- GV đàn giai điệu bài TĐN số 4, HS lắng nghe và quan sát bản nhạc.

Hoạt động cá nhân

- HS nêu cảm nhận về bản nhạc.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động cặp đôi

HS tìm thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi:

- Bài TĐN viết ở loại nhịp nào?

- Bài TĐN có hình nốt nào?

- Trong bài TĐN, nốt nhạc nào cao nhất và nốt nhạc nào thấp nhất?

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động chung cả lớp

- Luyện tập cao độ (kết hợp tập nói tên nốt nhạc trong bài TĐN):

(…)

- Tập đọc từng câu (từng nét nhạc):

+ HS chỉ từng nốt nhạc (theo đúng tiết tấu) trong câu 1 để cả lớp tập đọc (GV có thể đàn giai điệu hỗ trợ).

+ Cả lớp luyện tập đọc câu 1, GV lắng nghe (không đàn) để sửa chỗ sai cho HS.

+ Cá nhân, cặp đôi hoặc nhóm HS hoặc xung phong đọc câu 1.

+ Đọc câu tiếp theo tương tự.

- Tập đọc cả bài:

+ GV đàn giai điệu cả bài TĐN, HS đọc nhạc hòa theo.

+ HS đọc cả bài TĐN và gõ phách. GV lắng nghe để sửa chỗ sai cho HS.

+ Cá nhân, cặp đôi hoặc nhóm HS hoặc xung phong đọc cả bài, gõ phách.

- Ghép lời ca:

Nào cùng nhau cầm tay ta vui múa và ta hát muôn câu ca.

Chan chứa tình mến thương chúng mình hát vang với lòng thiết tha.

+ GV đàn giai điệu, HS hát lời của bài TĐN, vừa hát vừa gõ phách.

+ Cá nhân, cặp đôi hoặc nhóm HS hoặc xung phong hát lời.

- Củng cố, kiểm tra:

+ GV đàn giai điệu, HS đọc nhạc rồi hát lời, kết hợp gõ phách. Phách 1 gõ mạnh, phách 2 gõ nhẹ.

+ Tổ, nhóm đọc nhạc, hát lời và gõ phách.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động nhóm

Các nhóm tự luyện tập để trình bày trước lớp:

- Tập đọc nhạc kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo phách.

- HS tập đọc nhạc kết hợp đánh nhịp 2/4.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động cá nhân

HS chọn 1 trong 2 hoạt động sau:

- Tập chép những nốt nhạc trong 4 nhịp đầu bài TĐN.

- Đặt lời mới cho bài TĐN theo chủ đề tự chọn.

 

2. Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và bài hát Lên đàng

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động chung cả lớp

- HS lắng nghe giai điệu một vài ca khúc thiếu nhi của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, nhận biết tên những ca khúc đó: Múa vui, Thiếu nhi thế giới liên hoan ...

- HS xem một số hình ảnh về nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động cá nhân

HS tìm thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi:

- Kể tên một số sáng tác của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước? Kể tên những bài hát ông viết cho thiếu nhi?

- Lưu Hữu Phước bắt đầu sáng tác âm nhạc khi ông bao nhiêu tuổi?

- Giới thiệu vài nét về bài Lên đàng?

- Giải thích ý nghĩa của từ “Lên đàng”?

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động chung cả lớp

- HS lắng nghe và nêu cảm nhận về bài Lên đàng.

- Trình bày 1-2 câu hát trong bài Lên đàng.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động cá nhân

HS lựa chọn 1 trong 2 hoạt động sau:

- HS liệt kê một vài hình ảnh yêu thích trong bài Lên đàng.

- HS viết lời giới thiệu về bài Lên đàng.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động nhóm

- Vẽ tranh minh họa cho bài Lên đàng.

- Kể tên một vài bài hát viết về chủ đề yêu nước.

 

Tiết 3

- Ôn tập bài hát: Hành khúc tới trường

- Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 4

- Âm nhạc thường thức: Sơ lược về dân ca Việt Nam

1. Ôn tập bài hát: Hành khúc tới trường

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động chung cả lớp

- Trò chơi âm nhạc: Hát và chuyển đồ vật

HS hát bài Hành khúc tới trường, vừa hát vừa luân chuyển 1 bông hoa (hoặc vật nào đó) cho bạn bên cạnh. Đến tiếng hát cuối cùng trong bài, bông hoa dừng ở vị trí của bạn nào thì bạn đó phải lên hát hoặc nhảy lò cò trong lớp.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

(Nội dung ôn tập, không hình thành kiến thức mới)

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động chung cả lớp

- GV đệm đàn để HS hát cả bài, GV hướng dẫn HS sửa lại những chỗ hát chưa đúng về giai điệu và lời ca. Hướng dẫn các em phát âm chuẩn xác, rõ lời.

- Trình bày bài Hành khúc tới trường, thể hiện sắc thái và tình cảm của bài hát.

- Tập hát đối đáp và hòa giọng.

- Tập hát nối tiếp và hòa giọng.

- Tập hát theo cách hát đuổi.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động chung cả lớp

Cặp đôi hoặc một vài nhóm xung phong biểu diễn bài hát trước lớp:

- Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp gõ đệm.

- Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp vận động theo nhạc.

- Hát bài Hành khúc tới trường theo cách hát đuổi.

- Hát bài Hành khúc tới trường kết hợp đánh nhịp 2/4.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động cá nhân

- Tập chép những nốt nhạc trong 4 nhịp đầu bài Hành khúc tới trường.

- Giới thiệu tranh minh họa cho bài bài Hành khúc tới trường.

- Hát lời mới cho 1-2 câu trong bài Hành khúc tới trường theo chủ đề tự chọn.

 

2. Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 4

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động cá nhân

- GV đàn giai điệu 1 nét nhạc trong bài TĐN số 4, HS nhận biết và đọc nét nhạc đó.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

(Nội dung ôn tập, không hình thành kiến thức mới)

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động chung cả lớp

- GV đàn giai điệu, HS đọc nhạc rồi hát lời, kết hợp gõ phách. Phách 1 gõ mạnh, phách 2 gõ nhẹ.

- Tổ, nhóm đọc nhạc, hát lời và gõ phách.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động nhóm

Các nhóm tự luyện tập để trình bày trước lớp:

- Tập đọc nhạc kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo phách.

- HS tập đọc nhạc kết hợp đánh nhịp 2/4.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động cá nhân

- HS trình bày lời mới bài TĐN theo chủ đề tự chọn.

 

3. Âm nhạc thường thức: Sơ lược về dân ca Việt Nam

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động chung cả lớp

- HS lắng nghe giai điệu một vài bài dân ca đã học, nhận biết tên những bài dân ca đó: Xòe hoa, Gà gáy, Cò lả, ...

- HS xem bản đồ Việt Nam, nhận biết các vùng miền dân ca.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động nhóm

Từng nhóm HS giới thiệu về đặc điểm dân ca các vùng miền, kể tên một vài bài dân ca tiêu biểu của mỗi vùng miền:

- Dân ca các tỉnh phía Tây Bắc Bộ

- Dân ca các tỉnh phía Đông Bắc Bộ

- Dân ca các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên- Huế

- Dân ca các tỉnh từ Đà Nẵng đến Bình Thuận

- Dân ca Tây Nguyên

- Dân ca các tỉnh Nam Bộ

C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động nhóm

- Mỗi nhóm HS hát 1 bài dân ca đã học.

D. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

Hoạt động cá nhân

- Nghe trích đoạn một số làn điệu dân ca, nhận biết làn điệu đó của vùng miền nào.

E. HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Hoạt động cặp đôi

- HS kể tên các di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO công nhận: Nhã nhạc cung đình Huế (2003), Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên (2005), Dân ca quan họ Kinh Bắc (2009), Ca trù (2009), Hát xoan (2011), Đờn ca tài tử Nam Bộ (2013) ...

 

Chủ đề 2- Nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc (Âm nhạc 7)

Nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc

(4 tiết)

I. MỤC TIÊU

Học xong chủ đề này, học sinh có khả năng:

- Nêu được một số nét đặc trưng về các loại hình nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc, gồm dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang, tranh dân gian Đông Hồ và một số công trình tiêu biểu của Mĩ thuật thời Lý.

- Hát đúng giai điệu, lời ca bài Lí cây đa, dân ca quan họ Bắc Ninh.

- Nhận xét, đánh giá về một số tác phẩm nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc.

- Có thái độ trân trọng đối với nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc.

- Có năng lực tìm hiểu về các di sản văn hóa, phát triển các năng lực tư duy, nhận thức, ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác, cảm thụ thẩm mĩ, ...

II. NỘI DUNG

- Tìm hiểu vùng đất Kinh Bắc.

- Tìm hiểu về dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang.

- Học bài hát Lí cây đa, dân ca quan họ Bắc Ninh.

- Tìm hiểu một số tác phẩm Mĩ thuật dân gian vùng Kinh Bắc: điêu khắc (tượng A-di-đà ở chùa Phật Tích, con Rồng thời Lý...); tranh dân gian Đông Hồ (Bà Triệu, Thạch Sanh, Hứng dừa, Gà đại cát, Đám cưới Chuột...).

III. CHUẨN BỊ

- Nhạc cụ quen dùng: đàn phím điện tử, nhạc cụ gõ đệm, ...

- Máy nghe, đĩa nhạc về dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang.

- Giấy vẽ, bảng màu, bút màu, ...

- Máy tính, phần trình chiếu, các tư liệu, hình ảnh về vùng đất Kinh Bắc.

IV. HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

Có thể lựa chọn 1 trong các hình thức tổ chức dạy học sau:

- Dạy học theo hình thức truyền thống.

- HS tự học có hướng dẫn.

- Học theo dự án: Các nhóm HS (4-6 em) sưu tầm tài liệu, tìm hiểu thông tin để giới thiệu về “Nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc”. Thời gian chuẩn bị khoảng 4-6 tuần, thời gian trình bày của mỗi nhóm từ 20-30 phút. Sản phẩm của dự án có thể trình chiếu bằng Power Point, hoặc là báo cáo, tranh ảnh, sách báo, quay phim, trình diễn, vẽ tranh hoặc đóng kịch, ...

V. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Gợi ý về nội dung và hoạt động có thể sử dụng:

Hoạt động 1. Tìm hiểu vùng đất Kinh Bắc (phiếu học tập số 1)

Những hoạt động, những yêu cầu và câu hỏi dành cho HS:

- Hãy đánh dấu vị trí vùng Kinh Bắc trên bản đồ Việt Nam.

- Kể tên các tỉnh thuộc vùng Kinh Bắc.

- Kể tên một số dòng sông chảy qua vùng Kinh Bắc.

- Dòng sông nào ở vùng Kinh Bắc gắn với sự kiện lịch sử năm 1077, trong cuộc chiến tranh Tống- Việt (1075-1077)?

- Hãy kể tên một số lễ hội vùng Kinh Bắc.

- Hãy kể tên một số bài thơ, bài văn, bài hát hoặc câu chuyện nói về vùng Kinh Bắc.

Kết luận:

- Vùng Kinh Bắc gồm 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Bắc Ninh có dòng sông Cầu chảy qua, còn Bắc Giang có sông Thương. Trước đây, sông Cầu có tên là Phú Lương, có bến đò Như Nguyệt, gắn với sự kiện lịch sử năm 1077, khi Lý Thường Kiệt đánh bại quân Tống xâm lược.

- Một số lễ hội vùng Kinh Bắc như: hội Lim, hội Đồng Kỵ, hội chùa Bổ Đà, hội chùa Vĩnh Nghiêm, ...

 

Hoạt động 2. Tìm hiểu về dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang

- Lắng nghe một số bài dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang.

Hoa thơm bướm lượn (Trích): Ơi hoa tôi là này đóa hoa thơm, ố tình là con bướm lượn, ố tình là con bướm dạo ối a. Bớ cái duyên có a ru hời, tôi ơ hỡi bớ cái duyên có a ru hời. Bướm lượn là bướm ôi a nó bay, bướm dạo là bướm ôi a nó bay...

Người ở đừng về (Trích): Người ơi! Người ở đừng về. Người ơi! Người ở đừng về. Người về tôi vẫn (có mấy) khóc thầm
Đôi bên (là bên) sông như vạt áo, mà này cũng có ướt đầm, ướt đầm như mưa. Người ơi! Người ở đừng về. Người về tôi vẫn (có mấy) trông theo. Trông nước tình chung (là như) nước chảy mà này cũng có trông bèo, trông bèo (là) bèo trôi...

Trống cơm (Trích): Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ, ô mấy bông mà nên bông, ô mấy bông mà nên bông. Một bầy tang tình con nít, một bầy tang tình con nít, ô mấy lội lội lội sông, ô mấy đi tìm, em nhớ thương ai. Đôi con mắt ố mấy lim dim, đôi con mắt ố mấy lim dim...

- Kể tên một số bài dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang.

- Tìm hiểu về những người hát quan họ và trang phục biểu diễn của họ (phiếu học tập số 2).

- Vì sao chúng ta cần tìm hiểu, gìn giữ, tuyên truyền và phổ biến dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang?

Kết luận:

Dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang có hàng trăm bài khác nhau, trong đó nhiều bài được phổ biến rộng rãi như: Lí cây đa, Hoa thơm bướm lượn, Người ở đừng về, Trống cơm, Ba mươi sáu thứ chim, Trèo lên trái núi thiên thai, Còn duyên, Qua cầu gió bay, Thỏa nỗi nhớ mong, ...

Dân ca quan họ có âm điệu và phong cách riêng biệt, rất duyên dáng, trữ tình. Đó là sản phẩm tinh thần quí giá của cha ông để lại, nó là bản sắc của dân tộc, chúng ta cần trân trọng, giữ gìn, học tập và phát triển vốn quý ấy.

 

Hoạt động 3. Học hát bài Lí cây đa

- Hát đúng giai điệu và lời ca, tập hát kết hợp gõ đệm và nhún chân nhịp nhàng.

- Tập trình bày bài Lí cây đa bằng cách hát đối đáp và hòa giọng.

- Trình bày bài hát theo một trong những hình thức sau: đơn ca, song ca, tốp ca.

Hoạt động 4. Tìm hiểu một số tác phẩm Mĩ thuật dân gian vùng Kinh Bắc

- Quan sát, nói tên bức tranh và nhận xét về màu sắc, đường nét, bố cục của một số bức tranh Đông Hồ.

 

- Giới thiệu về nét đặc trưng của tượng A-di-đà ở chùa Phật Tích, con Rồng thời Lý.

 

Kết luận:

- Tranh Đông Hồ thường chỉ dùng tới 4 màu, có đường nét và bố cục rất hoàn chỉnh, thể hiện rõ nội dung của bức tranh.

- Tượng A-di-đà ở chùa Phật Tích và con Rồng thời Lý đều được tạc bằng đá, có dáng thanh thoát, thon gọn, kĩ thuật điêu khắc rất tinh xảo, thể hiện được thần thái uy nghi, sống động.

 

Hoạt động 5. Ứng dụng và sáng tạo nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc

- Vẽ tranh minh họa cho bài hát Lí cây đa.

- Đặt lời mới cho bài Lí cây đa theo chủ đề tự chọn.

- Trình bày bài Lí cây đa trong sinh hoạt văn nghệ tại nhà trường, gia đình hoặc cộng đồng.

VI. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

Gợi ý một số câu hỏi và bài tập:

- Trình bày các sản phẩm của hoạt động 5: tranh minh họa và lời mới của bài Lí cây đa.

- Hãy nhận xét, đánh giá về một số bài dân ca quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang.

- Nhận xét, đánh giá về một số tác phẩm nghệ thuật dân gian vùng Kinh Bắc.

- Bức tranh nào dưới đây không phải là dòng tranh dân gian Đông Hồ?

A. Hứng dừa

B. Gà đại cát

C. Tố nữ

D. Đám cưới chuột

- Bài dân ca nào dưới đây không phải là dân ca quan họ?

A. Còn duyên

B. Qua cầu gió bay

C. Đi cấy

D. Hoa thơm bướm lượn

 

 

Từ khóa:

các chủ, dạy học

Ý kiến bạn đọc

Avata
Tiến - Đăng lúc: 24/10/2016 10:43
dạ chào thầy ! E đang dạy Âm nhac THCS Hiện em chưa có giáo án trọn bộ biên soạn theo chủ đề này thây có thể có thể cho em xin được không ạ Mong được nhận lời hồi âm từ thầy Chúc thầy và gia đình sức khỏe
Avata
- Đăng lúc: 03/11/2016 20:50
Thầy không có em ạ. Đây chỉ là một gợi ý để tham khảo thôi em.

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
Rss Feed



Ảnh đẹp

video



Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 17
  • Khách viếng thăm: 16
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 624
  • Tháng hiện tại: 23398
  • Tổng lượt truy cập: 2561094

Chuyên Mục

Sở hữu và quản lý Website: Lê Anh Tuấn (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam - Bộ Giáo dục và Đào tạo)